Registreer nu en ontvang uw Gratis Overnamekit

U wenst een onderneming over te nemen? Vergroot uw slaagkansen en bestel nu nog uw overnamekit. Hij zit boordevol nuttige informatie en praktische hulpmiddelen om met kennis van zaken de overname tot een goed einde te brengen

De overname, een alternatief voor het opstarten van een zaak

Wanneer men een zelfstandige activiteit wenst op te starten, denkt men over het algemeen enkel aan het «oprichten» van een zaak, in de enge zin van het woord. Een andere mogelijkheid, die in vele opzichten interessant is, wordt al te vaak over het hoofd gezien, namelijk deze van de overname.

Het kan inderdaad aanlokkelijk zijn een bestaande activiteit over te nemen, die naast het vermijden van opstartformaliteiten (en de daarmee gepaard gaande kosten), ook andere voordelen biedt: een goede organisatie, een bestaand klantenbestand, een infrastructuur, … Kortom, het gaat hier om "een zaak die draait".

Hoewel deze oplossing dus onmiskenbare voordelen biedt, houdt ze ook een aantal risico’s in. Het zal er dus op aan komen doordacht te werk te gaan indien men ongemakken wil vermijden. Weet u bijvoorbeeld dat u solidair aansprakelijk bent voor de betaling van eventuele fiscale schulden van de overlater indien u een handelsfonds overneemt?
Er bestaan natuurlijk oplossingen om dit risico te vermijden, maar dit voorbeeld toont duidelijk aan dat het gezegde "een kat in een zak kopen" hier reële betekenis kan krijgen.

Een overname wordt dus niet overwogen zonder een diepgaande analyse van de opportuniteit.

Handelsfonds overnemen of de aandelen van een bestaande onderneming kopen ?

U zult vlug vaststellen dat u de keuze hebt tussen twee grote mogelijkheden: ofwel neemt u een handelsfonds over (overname van materiële en/of immateriële activa); ofwel neemt u een vennootschap over (aandelen). In het tweede geval neemt u het volledige patrimonium van de onderneming over, namelijk actief en passief. Wij kunnen het hier niet voldoende herhalen: voorzichtigheid is de boodschap.

Waar een over te nemen zaak vinden?

Alvorens op zoek te gaan naar een over te nemen zaak is het nuttig om zeer grondig na te gaan in welke sector welk type bedrijf beantwoord aan uw behoeften. Uiteraard helpen wij u in deze zoektocht. 

Op basis van deze resultaten gaan wij gericht (via de juiste kanalen) en in volle discretie de markt benaderen.

Hoe een prijs bepalen? Belangrijkste evaluatiemethodes

De volgende belangrijke stap is deze van de evaluatie.  In dit stadium hebt u een short list opgesteld van ondernemingen die echt interessant zijn. Maar zijn zij wel de prijs waard die hun eigenaar of tussenpersoon vraagt?

Of men nu een handelsfonds overneemt of aandelen aankoopt, het zal in elk geval voorzichtig zijn om zich bij te laten staan door een deskundige, bij voorkeur een bedrijfsrevisor.

Er bestaan tientallen evaluatiemethode om de waarde van een bedrijf of handelsfonds te bepalen. Toch is het interessant zich enigszins te informeren over de meest gebruikte evaluatiemethodes. Wij vatten de belangrijkste hieronder voor u samen.

De waarde van een handelsfonds

Rendementswaarde

Wie investeert in een handelsfonds is voornamelijk geïnteresseerd in het rendement dat hij uit zijn investering zal kunnen halen. Het is dan ook normaal de waarde hiervan in te schatten door het actualiseren van de verwachte winsten. Aangezien de resultaten uit het verleden eventueel aangepast moeten worden met uitzonderlijke kosten en opbrengsten, lijkt het ongepast deze te extrapoleren naar de volgende jaren. Deze methode zal voornamelijk gebruikt worden voor ondernemingen die een gedetailleerde boekhouding hebben. Voor kleinere ondernemingen heeft de forfaitaire methode de voorkeur.

Forfaitaire methode

Men beschouwt hierbij de omzet als een representatief element van de mogelijkheden van de onderneming. De forfaitaire methode bestaat er eenvoudigweg in een percentage toe te passen op de omzet, die een goed gemiddelde evenaren van de sector. Het is echter niet aangewezen de methode blindelings toe te passen, zelfs voor een kleine zaak.  Niets geeft u immers zekerheid dat u de resultaten zal kunnen evenaren van een bevoegd en ervaren bedrijfsleider, die goed geïntroduceerd is in zijn markt.

De waarde van een onderneming

Eerst en vooral moeten we de prijs van de onderneming onderscheiden van de werkelijke waarde. De prijs is het resultaat van vraag en aanbod. Verschillende elementen, extern aan de werkelijke waarde van de onderneming, kunnen de verkoopprijs beïnvloeden. In elk geval zal een poging tot waardebepaling van de onderneming een noodzakelijke etappe zijn in het kader van de overnameonderhandelingen.

Ook hier zijn twee vaakgebruikte methodes mogelijk:

Patrimoniale waarde

Het is redelijk eenvoudig een onderneming te waarderen op basis van haar balanstoestand. Vooreerst bepaalt men het netto-actief dat overeenstemt met het totaal actief verminderd met de invorderbare activa. Dit is natuurlijk beperkend en het bekomen bedrag moet dan ook aangepast worden met latente meer- of minwaarden. Men spreekt hier van het gecorrigeerd netto-actief.

Rendementswaarde

Het principe is hetzelfde als voor een handelsfonds. Men gaat de onderneming hier waarderen op basis van de verwachte resultaten. Men gaat de toekomstige resultaten actualiseren over een periode van 5 tot 8 jaar (eventueel langer indien de sector zeer stabiel is). Deze verwachte resultaten verkrijgt men door extrapolatie van het gemiddelde resultaat van de laatste 3 tot 5 jaar, met uitzondering van de uitzonderlijke resultaten die zich in principe niet zouden moeten herhalen.

De toegevoegde waarde van de overnemer

Diverse elementen, waaronder de toegevoegde waarde van de overnemer, kunnen bijdragen om de prijs van de waarde te onderscheiden. Een onderneming kan immers over een verborgen kapitaal beschikken dat slechts tot uiting komt dankzij de bijdrage van een gekwalificeerde, toekomstgerichte overnemer.

Waar en bij wie de nodige financiering vinden?

U hebt al beslist dat u de juiste persoon bent voor dit project. De zaak interesseert u en u voelt zich in staat om met deze onderneming successen te boeken. Perfect, nu moet u enkel nog de operatie financieren.

Het overnemen van een onderneming gaat vanzelfsprekend gepaard met een nood aan financiële middelen. Zowel financieringen op lange termijn (investeringen) als financieringen op korte termijn (werkingskosten) zullen zich opdringen. Het is dan ook belangrijk de duur van uw financiering af te stemmen op de duur van de desbetreffende investering.

Wat kan u zelf investeren?

In eerste instantie dient u na te gaan hoeveel uzelf kunt investeren in de opstart van uw bedrijf. Vaak wordt ook hiervoor de naaste omgeving aangesproken. We spreken hier in het vakjargon van de 3 F'en, nl. Family, Friends, and Fools.

Het kapitaal dat u op deze manier aanbrengt, ook wel autofinanciering genoemd, maakt deel uit van het eigen vermogen van uw bedrijf. Dit eigen vermogen is zeer belangrijk aangezien het de meest permanente financieringsbron van uw onderneming is. Ook vormt het een financiële buffer indien er zich problemen zouden voordoen. Het is dan ook een fundamenteel element voor de bankier bij de evaluatie van uw kredietwaardigheid.

In de meeste gevallen zal uw eigen inbreng echter niet voldoende zijn voor de opstart van uw zaak of de uitbouw ervan op lange termijn te verzekeren. Vandaar de zoektocht naar 'extern' vermogen.

Externe middelen: welke mogelijkheden zijn er ?

1. Risicokapitaal of venture capital

Het betreft hier risicodragend vermogen dat ter beschikking gesteld wordt aan ondernemingen  om activiteiten in de verschillende ondernemingsfases de financieren. Deze middelen maken deel uit van het eigen vermogen van de onderneming.

Naar gelang het tijdstip waarop deze kapitaalverschaffer intrede doet in uw kapitaal, maken we een onderscheid tussen verschillende soorten.

Verscheidene privé-kapitaalverschaffers zijn actief op de Belgische markt. De Kamer voor het Handelsfonds kan u begeleiden bij de introductie.  Klik hier voor het contactformulier.

2. Klassieke bankleningen

Meestal zult u tevens beroep doen op vreemd vermogen of externe financieringen. Die kan u in eerste instantie verkrijgen bij banken.

Het kredietaanbod is heel ruim. Het type krediet kan variëren volgens de grootte van het bedrijf, het doel van de lening, het soort van investering dat moet worden gefinancierd.

Men onderscheidt verscheidene redenen waarom een onderneming beroep doet op kredieten. Zij moet het hoofd bieden aan behoeften op korte termijn die moeten worden gefinancierd met kortlopende kredieten; het gaat hier om de financiering van de kasbehoeften. Zij doet ook investeringen die moeten worden gefinancierd met kredieten op middellange en lange termijn of via leasing. Tot slot zijn bepaalde kredieten bestemd om specifieke verrichtingen (de voorafbetalingen van de belastingen bijvoorbeeld) te financieren of om ze te helpen de debetrekening (factoring) te beheren.

Waar het op aankomt, is een evenwicht te vinden tussen de levensduur van het actief waarin men investeert en het gekozen krediet. Men kan zich best laten bijstaan door iemand die op dat vlak een bepaalde beroepskennis bezit. Het kredietaanvraagdossier moet immers zorgvuldig worden voorbereid.

3. Achtergestelde leningen

Naast de klassieke bankinstellingen bestaat er in België de mogelijkheid tot het verkrijgen van een achtergestelde lening aan interessante voorwaarden voor ondernemers die zich in specifieke situaties bevinden. De achterstelling bestaat erin dat de ontlener verzaakt aan de gelijkheid van behandeling ten aanzien van andere schuldeisers en vermindert zo het risico van de andere kredietverleners. 

Meer info…

4. Leningen voor bijzondere projecten

Bepaalde instellingen bieden alternatieve vormen van financiering aan. Zo bestaat er een instelling die microkredieten kan aanbieden aan interessante voorwaarden voor projecten in het kader van de sociale economie. Maar ook de privé-markt telt hier een aantal spelers die kredieten aan interessante voorwaarden aanbiedt aan bedrijven die actief zijn in de sociale economie en bedrijven financiert met een sociale, ecologische en culturele meerwaarde.

Opgelet...
Wie spreekt van bankkrediet, spreekt vanzelfsprekend ook van waarborgen. Inderdaad, de financiële instellingen zullen u pas kredieten verschaffen wanneer zij over een minimum aan waarborgen beschikken. Ook hier zijn verschillende formules mogelijk.

Om u erin terug te vinden...

Natuurlijk kunt u zich ook rechtstreeks tot de Kamer voor het Handelsfonds wenden met al uw vragen of om een persoonlijk onderhoud vragen. Klik hier voor het contactformulier.